Cuộc đối đầu lịch sử giữa Ferrari và Ford (P1)

Vào thập niên 50-60 của thế kỷ trước, nước Mỹ phóng khoáng với những tín đồ của xe thể thao và những màn rượt đuổi tốc độ đã trở thành thị trường quan trọng bậc nhất của ngành công nghiệp ô tô thế giới, kéo theo sự phát triển của hàng loạt tên tuổi lớn xứ cờ hoa, mà đại diện tiêu biểu phải kể đến là Ford.

Đây cũng là thời điểm mà ngành công nghiệp đua xe thế giới đang bước vào giai đoạn đỉnh cao, hầu như tất cả các nhà sản xuất đều dốc sức, tiền của vào cuộc chơi tốc độ này nhằm khẳng định vị thế, Ford chắc chắn không nằm ngoài cuộc. Nhưng bản thân vốn đã là một nhà sản xuất hàng đầu, tại sao Ford lại muốn mua Ferrari thay vì tự mình phát triển một chiếc xe đua riêng biệt trong khi bản thân Ford rõ ràng là một công ty lắm tiền nhiều của vào thời điểm ấy?


Cuộc đối đầu lịch sử giữa Ferrari và Ford (P1)

Dẫu đã khá thành công với hàng loạt những mẫu xe thương mại nhưng ở thời điểm đầu những năm 60 của thế kỉ trước, Ford lại không có một chiếc xe đua đủ tốt để cạnh tranh với đối thủ lớn nhất là General Motors. Nguyên nhân bắt nguồn từ một điều luật của Hiệp hội những nhà sản xuất ô tô của Mỹ (AMA), trong đó yêu cầu tất cả các thành viên trực thuộc Hiệp hội không được tham gia vào bất kỳ thể thức đua xe nào. Henry Ford II, CEO của tập đoàn, đã rất coi trọng vấn đề này và gần như rút lại toàn bộ số vốn cũng như nỗ lực của Ford trong mảng đua xe. Tuy nhiên, GM với thương hiệu con Chevrolet đã bí mật coi nhẹ toàn bộ quy tắc này. Cho rằng nó sẽ nhanh chóng bị lãng quên, GM âm thầm chế tạo một chiếc xe đua, chiếc xe đó chính là huyền thoại Corvette. Ford đã rất tức giận với hành vi qua mặt này, việc Corvette gặt hái được những thành công càng khiến Ford quyết tâm đánh bại đối thủ trên địa hạt xe đua.

Trong một lần Henry Ford tham gia một cuộc đua mô tô tại Sebring nhằm thu thập thông tin xoay quanh những chiếc xe đua thời bấy giờ. Giây phút ông nhìn thấy một chiếc Ferrari băng qua cánh đồng và giành chiến thắng ngoạn mục, vị lãnh đạo này đã xác định rằng hãng xe của mình cần có những chiếc xe đua màu đỏ đến từ Italy. Henry Ford nhanh chóng trở thành một người yêu thích Ferrari. Thậm chí, ngài Enzo từng tặng Henry Ford một chiếc Ferrari 212/225 Barchetta đen, thứ mà sau này Henry Ford trang bị bánh xe đua sọc trắng Firestone cho nó mà không ngờ đến cuộc đối đầu lịch sử sau này.


Thực tế, tính toán của Ford khi quyết định mua lại Ferrari được cho là tỉnh táo và phù hợp. Bởi việc phát triển một chiếc xe đua riêng không hề đơn giản như người ta vẫn nghĩ. Phải mất rất nhiều thời gian, công sức cũng như tiền bạc tính từ khi lên ý tưởng, thiết kế và thử nghiệm đến khi chiếc xe có thể tạo nên thành quả tại các cuộc đua, nếu may mắn. Giới hạn công nghệ ngày ấy không thể có những phương pháp thử nghiệm trên máy tính hay trong hầm gió như ngày nay nhằm tối ưu, rút ngắn quy trình phát triển xe. Thời ấy các kĩ sư chỉ có thể kiểm nghiệm bằng cách sản xuất hoàn thiện một chiếc xe ngoài thực tế và chạy thử trên đường đua nhằm kiểm tra xem liệu xe có hoạt động như yêu cầu hay không. Sau đó, công đoạn điều chỉnh tiếp tục tốn thêm nhiều thời gian nữa.

Trong khi đó, có thể nói đây là giai đoạn đỉnh cao của Ferrari khi những chiếc xe đua của Ferrari còn thể hiện sức mạnh vượt trội và liên tục thống trị các đường đua với hàng loạt các giải thưởng danh tiếng. Vào đầu những năm 60, công ty của Enzo thắng từ F1, thống trị những giải đua xe đường trường không chỉ trong thể thức prototype mà còn thể thức xe thương mại GT. Thế nên đối với Ford, giải pháp khả thi và nhanh chóng là mua ngay một hãng xe có truyền thống tranh tài tại các giải đua, và Ferrari là lựa chọn của họ.

Điều này cũng khá phù hợp với hướng đi của các hãng xe Mỹ khi ấy. Kết quả là vào năm 1963, Ferrari đã nhận được lời đề nghị mua lại từ Ford. Có lẽ ít người biết, khi ấy chiến thắng một cuộc đua không chỉ góp phần thúc đẩy vị thế của hãng xe mà còn đồng thời tăng doanh số bán xe thương mại. Hai yếu tố mà bất cứ nhà sản xuất nào cũng khao khát có được.

Nhằm thâu tóm thị trường và chiếm lấy những công nghệ mới, Ford đưa ra chiến lược thâu tóm Ferrari. Mọi chuyện diễn biến thuận lợi cho đến ngày 20/5/1963, thỏa thuận hai bên sụp đổ, chỉ sau 22 ngày đàm phán.

Lí do được Franco Gozzi, thư kí riêng của Enzo Ferrari, tiết lộ trên một tạp chí xe của Ý rằng một điều khoản trong hợp đồng chính là nguyên nhân sâu xa của cuộc “hôn nhân” không thành này. Chi tiết là Ford yêu cầu Ferrari phải đệ trình để Ford thông qua ngân sách cho bất cứ cuộc đua nào có tổng chi phí trên 450 triệu Lire (khoảng 257.000 USD thời ấy), bằng đúng số tiền Ferrari chi cho đội của mình trong mùa giải 1963. Điều này đồng nghĩa với việc là Ford sẽ nắm toàn quyền quyết định mọi chuyện quan trọng đối với phân nhánh xe đua của Ferrari. Cần nói thêm là đua xe là một cuộc chơi rất tốn kém nên ngân sách cho đội đua gần như chỉ có thể tăng thêm chứ khó có thể giảm.

Enzo Ferrari khi ấy đã gần như “không giữ nổi bình tĩnh” khi ông ấy đọc qua điều khoản trong quá trình đàm phán. Ông dùng một cây viết màu gạch chân đậm những cụm từ “đệ trình”, “giành lấy” đến những hai lần – Gozzi nhớ lại.

Cũng theo Gozzi, Ferrari đã nói: “Điều khoản này làm tổn thương nghiêm trọng sự tự do mà tôi đã được hứa với tư cách là giám đốc đội đua kể từ khi bắt đầu”. Sau đó ông nổi đóa và chỉ trích các thành viên phía đoàn thương lượng của Ford bằng những từ ngữ mà theo Gozzi miêu tả “bạn sẽ không thể tìm thấy nó trong bất cứ cuốn từ điển nào đâu”.

Cuộc thương thuyết kéo dài đến tận 10 giờ đêm, Ferrari quay sang Gozzi và nói nhỏ: “Kiếm gì ăn đi”. Họ rời phòng họp, để lại 14 thành viên phái đoàn Ford ngồi ấy sững sờ không ai nói nên lời. Thế là mối lương duyên kết thúc dẫu cho Ferrari trước khi nhận được lời đề nghị mua lại từ Ford cũng đang trong tình thế khá khó khăn. Họ rất cần tiền để phát triển bởi đua xe rõ ràng là ngành công nghiệp tốn kém, danh tiếng của họ cũng đang bị tổn hại  khi trước đó một số vụ tai nạn chết người liên quan tới xe Ferrari, điển hình là tay lái người Đức Wolfgang von Trips tử nạn khi đang lái một chiếc Ferrari tại trường đua Monza, kèm theo là cái chết của 14 khán giả. Ngoài việc chịu sự điều tra từ chính quyền, vợ một tay lái của Ferrari kết tội Enzo là “tên sát nhân” khi cho rằng ông không thèm đoái hoài đến sự an toàn của các tay đua trên trường đua.

Tuy nhiên khi tin tức về thỏa thuận với Ford lọt ra, Enzo lập tức trở thành người hùng của ngành công nghiệp Ý, người phải được bảo vệ trước sự “xâm lăng” của người Mỹ. Mảng đua xe vốn là “linh hồn” của Ferrari nên rõ ràng không dễ gì người đàn ông cá tính này chịu nhường bước trước những trói buộc về mặt tài chính nếu về chung nhà cùng Ford.


Cũng bởi sự kiện này mà sau này trong thỏa thuận mua lại giữa FIAT và Ferrari, Enzo được toàn quyền kiểm soát đội đua của ông – tất nhiên với kinh phí không giới hạn. Sau khi Enzo mất vào tháng 8 năm 1988, FIAT mới tiến hành mua lại toàn bộ quyền kiểm soát của Ferrari.

Henry Ford II vô cùng tức giận trước lời từ chối phũ phàng của Ferrari và ông quyết định sẽ phục thù. Ông tuyên bố với ban lãnh đạo Ford rằng: “Chúng ta sẽ đá đít hắn”. Ford sau đó cố gắng thương thảo với các công ty khác cũng mạnh về đua xe thời ấy như Lotus, Lola hay Cooper nhưng bất thành. Trở về Mĩ và ông bắt đầu dồn tâm trí tiền bạc vào mục tiêu ngay trước mắt: Đánh bại Ferrari ngay ở Lemans 24 giờ.

Bình luận bài viết
Bài viết liên quan